Tuvalet Alışkanlığı Sürecine Başlamadan Önce Neler Yapabiliriz? 1.AŞAMA-ÖN HAZIRLIK

2

Tuvalet Alışkanlığı herşeyden önce bir süreçtir. Bu süreç belli aşamalardan geçer.

Bu nedenle bende bu süreci size 3 aşamada yazmaya karar verdim.

Bu 3 aşamayı yazarken şunları göz önünde bulundurdum.

Öncelikle aşamalara isim belirledim.

İşte gelsin bu isimler:

I..AŞAMA-ÖN HAZIRLIK  Tuvalet Alışkanlığı Sürecine Başlamadan Önce Neler Yapabiliriz?
II. AŞAMA – BAŞLANGIÇTuvalet Alışkanlığı Sürecinin Başlaması
III. AŞAMA- BİTİŞ- Tuvalet Alışkanlığı Sürecinin Sonlanması

Bu yazımda sadece 1.AŞAMA-Ön Hazırlıktan bahsedeceğim.

Biraz teori çok pratik ve bol bol öneri bulabileceğinizi umduğum ilk aşamaya geçelim o zaman 😉

1.Ön Hazırlık: Çocuğunuz bu sürece hazır mı?

Bilirsiniz bir çok kaynak kitaplarda buna yönelik mini testler, kendinize sorun gibi pratik sorularla karşılaşırsınız. Bu soruları şöyle bir derledim ve çocuğunuzun bu sürece hazır olup olmamasıyla ilgili size bir soru listesi hazırladım. Bakalım cevaplarınız ne yönde olacak?
Bağımsız yürüyebiliyor mu?
Ortalama 2 saat çocuğunuz kuru kalabiliyor mu?
Mimikleri ,davranışları ile ihtiyacını belirtebiliyor mu?
Islak kaldığında rahatsız oluyor mu?
Bedeninde, yüzünde organları (hepsi olmak zorunda değil) gösterebiliyor mu?
El ve parmakları ile objeleri rahatlıkla tutabiliyor, kavrayabiliyor mu?
Basit yönergelere yapabiliyor mu? (gel, otur, kalk, al, ver vb)
Sizi taklit edebiliyor mu?

BİZ NE YAPTIK?

10.5 aylıkken oğlum yürümeye başlamıştı. Yaşına geldiğinde ise bir çok komutu yerine getirebiliyordu. Her çocuğun yürüme zamanı birbiri ile aynı olmayabilir. Ancak 18.ayına kadar çocukların yürümesini gelişimsel olarak bekliyoruz. Oğlum 18.ayında yukardaki sorulara çoktan cevap verebiliyordu. Sadece ıslak kaldığında rahatsız olmuyordu. Ben bu zamanda bu sürece başlamadım. Çünkü idrar ve gaita dediğimiz kaka kontrolü bu zamanda gelişeceğinden fizyolojik bir olgunluğa erişmesini bekledim. 2 yaşına girdi ve ben hala başlamadım. Niyeee? diye sorduğunuzu duyar gibiyim.

Bu bir süreç, eğitim değildir !!!

Önce bu konuda anlaşalım;)

Çocuğumun bu süreci kolaylıkla atlatabilmesi için 2.5 olmasını veya 2.5 a yakın olmasını istedim. Yani, ne kadar erken başlarsan süreç uzayabilir 😉

2.Ön Hazırlık: Siz Hazır mısınız?

Bu süreci verecek olan siz veya çocuğunuzla ilgilenen kişi olabilir. İşte ilgili kişi için pratik bir test yapmamışlar. Siz psikolojik, duygusal olarak hazır mısınız ? Çünkü ,bu süreçte kurduğunuz iletişimin ne kadar önemli olduğunu ve ilerde çocuğunuzun kişilik gelişimini doğrudan etkilediğini söyleyenler var. Yani kısaca bu süreçte nasıl davranacağız, neler yapacağız neleri yapmayacağız? Çocuğunuz hazır, peki ya siz? İşte size bununla ilgili pratik bilgilerim.

BİZ NE YAPTIK?

Çocuğum testi geçince hazır gibi görünsemde doğru zamanı bekledim. Yukarda da yazdığım gibi benim için doğru zaman 2.5 yaşa yakın bir zamandı. Tuvalet alışkanlığı süreci ile ilgili önce bilgileri tazeledim bol bol okudum. Teori ve pratik ne bulursam. Okudukça ortak bilgileri bir araya getirdim. Abartılmış deneyimleri beyin süzgecimden geçirdim. Çişmiş kakaymış şarkı öğrendim. Bir de buna yönelik çocuk kitapları aldım. İnternetten görseller taradım.
İyi bir gözlem becerisine sahipseniz çocuğunuzun neye “hayır” demeyeceğini kestirebiliyorsunuz. İşte bu hayır diyemeyeceği zaaflarını belirledim. Ancak 2 yaş çocuğu sizi çok şaşırtabilir :) Çünkü “hayır” bu dönem çocuklarının doğasında var ki 2.5 yaşta tavan yaptığını söyleyebilirim :)
Çocuğumla olan iletişimimi olumlu yönde ve bol bol oyunlarla eğlenceli geçirmeye çalıştım. Çatışma oluştuğunda ilgisini başka yöne çekme, görmezden gelme vb. şeyler deneyerek olumlu iletişimi korumaya çalıştım. Peki hiç çatışmıyor muyum? 2 yaş çocuğunuz varsa ne zaman ne olacağını gerçekten kestiremiyorsunuz:)

En önemlisi de bu konuda bana söylenen olumsuz şeylere kulağımı kapattım. Şöyle düşünün; çocuğunuzla yaşayan siz konuşan bir başkası olunca hatlar kopabiliyor. Ben bu hat kopma işlemine kulağımı kapatarak, ortamdan uzaklaşarak destek verdim :) Eee fena da olmuyor Çünkü, hatları koparmazsam, kıyamet kopuyor 😉 Şaka bir yana, ben kendimi hazırladım.. Bakalım çevremiz hazır mı?

3.Ön Hazırlık: Çevreniz Hazır mı?

En az çocuğunuz ve sizin hazır olmanız kadar önemli bir etken olduğunu düşünüyorum. Çünkü bu süreci içimizde yaşamayacağız :)Evinize sıklıkla gelen giden kişiler varsa (3. şahıslar) bu sürece başlayacağınızı ve bu süreçte size destek olmalarını söyleyin.

BİZ NE YAPTIK?

Öncelikle eşime bu sürece ne zaman başlayacağımı söyledim ve bu süreçte kendisinden taam destek aldım. Sonrasında ise çevreme bilgi verdim. Tabi ben bilgi vermeden benden önce davrananlar olmadı mı? Olmaz mııııı!!! Sürece başlamadan önce ailemin yanında tatildeydim ve bakın bana neler dediler?
Annem şöyle dedi: Çocuğu rahat bırak eninde sonunda onlar kendi kendine bu işi çözüyor.
Komşular şöyle dedi:
-Aaa bu çocuk akıllıya benziyor havalarda sıcak yazık değil mi bezli bezli dolanıyor…
-Sen geç kalmışsın şimdiye mi çiş mi kalır!
-Madem burdasın 3 gün çıplak gezsin hemen öğrenir…
-Bizim çocuk 1-2 günde çiş demeye başladı.
-Maşallah herşeyi konuşuyor altındaki bezinden haberi yok – Bunu çocuğuma söylediler :)

Haaa bir de tanımadığım insanlar sosyal medyadan bana yazmaz mı? Daha altındaki bez duruyorr çocuğa sayıları öğretmişsiniz diye !!!

“Hey Allahım ya sabır” diyerek duyduklarımı okuduklarımı içime attım, güzelce tatilimi yaptım:) Aslında , böyle durumlarda isterseniz herkese verecek cevabınız olur…Buradan küçük bir mesaj vereyim… Eğer sizden yardım istenirse yardım edin, destek istenirse destek verin ama lütfen başkasının çocuğu hakkında “ahkam” kesmeyin;)

O zaman çevremizi de ayarladık şimdi sırada fiziksel koşullar ve malzemelerde :)

4.Ön Hazırlık: Fiziksel Koşullar ve malzemeler hazır mı?

Fiziksel koşullar diyince aklınıza bu işi tatilde mi evde mi yoksa anneanne babaanne evinde mi yapsam? sorusu aklınıza çoktan gelmiş olabilir. En doğru kararı yine siz verirsiniz ancak ben çocuğun kendi yaşadığı evde bu alışkanlığı kazanmasını öneriyorum. Bu süreç güvenli bir ortam gerektirir. En güvenli yerde eviniz :)
Fiziksel koşulları mevsimler etkiler mi? Yaz ayları genellikle tuvalet alışkanlığı kazanma süreci için ideal bir zamandır. Çünkü havaların sıcak olması nedeniyle çocukların banyoda uzun süre kalabilmeleri suyla oynayabilmeleri daha eğlencelidir. Kış aylarında ev ısınız uygun olduğu sürece aynı koşulları yine sağlayabilmeniz mümkün. Burada çocuğunuzun ve sizin hazır olması daha önemli bir detaydır.

Malzemelere gelince;

Tuvalet alışkanlığı için bir çok malzeme çeşidi yer almaktadır. Tek kullanımlık külot, alıştırma külotu, normal külot, boxer, lazımlık, alez, klozet adaptörü vb. Hemen hemen herkesin bildiği malzemelerdir bunlar… Siz hangi malzemeleri kullanmakta kendinizi rahat hissedecekseniz o malzemeleri evde bulundurun.

BİZ NE YAPTIK?

Tatile çıkmadan önce kendi kendime şöyle bir plan yaptım. Evdeki halıları topladım yıkamaya gönderdim. Tatilden dönünce bu süreç başlayacaktı ve bende halıları sürece alıştıktan sonra sermeye karar verecektim. Evde ne var ne yoksa kaldırdım. Havaların iyi olması da benim için çok büyük avantajdı. Köşeye bir yere de vileda kovamı hazırladım.

Malzemelere gelince neler aldım?
En zorlandığım kısım bu malzemeleri seçmekte oldu. Siz siz olun önceden alın koyun sonra yaz gününde malzeme bulunmuyor:)
Penye kilot 6 tane
Boxer 3 tane
Alez 1 tane
Alıştırma kilodu 2 tane (Hani lazım olur belki diye)
Lazımlık (oyuncak amaçlı)
Klozet adaptörü 2 tane (seçim sunmak için)
Terlik
portatif iki basamaklı merdiven (evde vardı)

image
Lazımlık klozet adaptorü olmadan bu iş hallolabilir miydi? Alışveriş yaparken o kadar zorlandım ki zaten piyasada malzemede kalmamış :) Aklıma o an gelen bir fikirden bahsedeceğim. Oğlumun doğumuyla beraber daha büyük bir eve geçiş yapmıştık. Malum evin tadilat işleri de uzun sürdü. Eşim inşaat mühendisi olunca terzi kendi söküğünü dikemez olayı bu olsa gerek. Hiç aklımıza gelmemiş eve çocuk için küçük bir klozet ve lavabo koydurmak. Çocuğun bu süreçte özgüveni kazanmasında ve cesaretlenmesinde bu fikrin çok işe yarayacağını düşünüyorum. Böylece ne adaptör ne de lazımlık gibi malzemelerle uğraşacaktım. Üstelik oğlum kendisine ait bir tuvalet ve lavabo olduğunu anladıkça ona oturmak için kendiliğinden bir çaba sarfedecekti. Farkındalığı arttıkça eve gelen arkadaşları ile paylaşacaktı. Süreci çok kolaylaştıracak bir fikir olsa da bunu yapmadığımıza çok üzgünüm şu an.. Hani belki işinize yarar bu fikir , benden söylemesi;)

5.Ön Hazırlık : Ödül Kullanımı:

Ödül kullanılmalı mı? Sürecin hızlı ilerleyebilmesi için “evet” kullanılmasını öneriyorum. Ancak ödülün seçimi ne zaman,nerede ve nasıl verileceği konusu önemlidir.
Ödül seçimi; çocuğunuzun “hayır” diyemeyeceği ve anında ulaşabileceği pratik bir şey olmasına dikkat edilmelidir. Yani çocuğa “kakanı tuvalete yaptığın zaman seni parka götüreceğim “ derseniz işler karışır. kakayı yapacak üstünü giyinecek parka gidecek vs.. siz parka gittiğinizde çocuğunuz kakasını yapması ile aldığı ödül arasındaki ilişkiyi kurmakta zorlanacaktır. Ne çeşit ödüler kullanılabilir?

Yiyecek ödülleri: Sadece çocuğunuzun çişini veya kakasını yaptıktan sonra yiyebileceği bir ödül olabilir ve çok küçük miktarda verilebilir. Bu sürec dışında çocuğunuz istese dahi hiç bir ortamda bu yiyeceği yememelidir. sadece çişini veya kakasını yaptığı zaman ulaşabilmelidir. “Aman ne olacak salona yaptı sonra çişimi yaptım hadi ver diye tutturdu siz de dayanamayıp verdiniz” işte kafası karıştı :) Yiyecek ödülleri kullanacaksanız yiyeceği verirken mutlaka sözel bir pekiştireç de kullanmalısınız. Örneğin; Çişini tuvalete yaptığın için ….. kazandın, aferin sana çaaaakk” gibi. Bunu neden yapıyoruz? Çünkü zamanla yiyeceği ortadan kaldırdığımızda aferin sana çaaaakk dediğimizde yiyeceği sanki beraberinde yemiş mi etki gösteriyor :)

Nesne ödülleri: Stickerlar, oyuncaklar vs. Her çişini ve kakasını yaptığı zaman sticker ı anında fayansa yapıştırabilir. Yine beraberinde sözel pekiştireç vermeyi unutmuyoruz.

Sosyal pekiştireçler: Bazı çocuklar nesne ve yiyecek ödüllerinden hoşlanmayabilir. sadece kocaman bir alkış bravooo dersiniz çok büyük haz alır. Eğer çocuğunuz sosyal pekiştireçlerden hoşlanıyorsa çok şanslısınız. anında çok pratik kullanabilirsiniz üstelik masrafsız;)
Çiş ve kakaya farklı ödül koymanızı öneriyorum. Kaka rutin bir çocukta günde ortalama 1 kez olabilir. O da en çok sabahları.. bu yüzden kakanın ödülü biraz büyük olabilir :)

Ödül için doğru zaman ne zaman olmalı? Kakasını veya çişini yaptığı anda ödülünü alabilmeli ki ödül ile yaptığı eylem arasında ilişkiyi kurabilsin.

Ödül için doğru yer neresi olmalı? Kakasını veya çişini tuvalete veya lazımlık kullanıyorsanız lazımlığa yaptığı anda, ödülünü hemen alabilmelidir.

BİZ NE YAPTIK?

Oğlum 2 yaşına gelene kadar çikolatanın ne olduğunu bilmiyordu :) İlk kez onu bir parça çikolata ile tanıştırdığımda aldığı hazzı anlatamam. “Anne bu ne mmmm nefis” demişti.. Sonra akşama kadar peşimden koşup çiko çiko diye koşturmuştu. İşte ilk pekiştirecim böylece belirlemiştim. Bu süreçte Ramazan bayramı hariç hiç çikolata yemedi. Ancak kek içinde yer alanlardan az da olsa faydalandı diyebilirim.
Çocuklar bir şeyi saklamaya veya saklanan bir şeyi bulmaya çok istekli görünebilirler. Sürprizler onlar için çok keyifli olabilir. Eee bu tatilde sürprizlerin etkisini görebilmek için onu sürpriz yumurtayla tanıştırdım. Ba-yıl-dı… Ama bu keyfi bir kez yaşayabildi. Sonra her sorduğunda “yok kalmamış , gel oynayalım gel şarkı söyleyelim” diyerek ilgisini dağıttım. Sürpriz yumurtada tamam. Tatil dönüşü artık ödüllerimiz hazırdı. Her durumda bir aksilik yaşayabilirim diye sadece bu süreçte izin vereceğim “jelibon” ile çok küçük miktarda tanıştırdım. o da etkili oldu :)
Bu yiyeceklerle süreç başladığında tekrar karşılaşmak üzere rafa kaldırıldı. Burada önemli olan küçük miktarda olacak. Örneğin napoliten bir çikolatayı 4’e bölmek, jelibon seçiminde en küçük boyda olanları tercih etmek gibi :)

Ön hazırlıklarımız tamamlandı ama size bu ön hazırlıkta pratikte neler yaptığım konusunda bazı eklemeler de bulunacağım :)

  • Evde herkes çişi geldiğinde “ben çişe gidiyorum” dedi.
  • Akranları ile aynı ortamda iken onların çişe gitmeleri gösterildi. Erkek çocuklarında bu biraz sıkıntılı olabiliyor. Çünkü çişini söylemeyi öğrenmiş bir çocuk ayakta çişini yapabildiği için o anda doğru model olmayabilir. Çünkü önce oturarak çişini öğrenebilmelidir. Ama ben yine de fırsatları değerlendirmeye çalıştım.
  • Anne-baba olarak tuvalete gideceğimizi söyleyince “sen de gelmek ister misin” dedik.
  • Havaların sıcak olması avantajını kullanarak, günde yarım saat bazen daha uzun bezsiz dolaşmasına izin verdim. Zaman zaman bu anlarda çişini yaptı ve çişini yaptığını kendisi farketti.
  • Son bez paketi olduğuna karar verdiğim için bu kararımı küçük sinyallerle oğluma şöyle aktardım. Bu paket bittikten sonra başka bezimiz yok bunda sonra külot giyeceğiz diyerek bir tane külot gösterdim.
  • Gittiğimiz farklı mekanlardaki tuvaletleri “çişim geldi tuvalete gitmeliyim” diyerek ziyaret ettik.
  • Yemek yedikten sonra , uykuya gitmeden önce, sabah kalktıktan sonra şunları söyledim. “Yemeğimi yedim şimdi annenin çişi geldi ben tuvalete gidiyorum. Uykum geldi ama önce anne tuvalete gitmeli. Sabah uyandım, uyanır uyanmaz annenin çişi geldi, tuvalete gitmeliyim. “

Tatil döneminde yukarda bir çok şeyi yaparak dönünce başlayacağımız sürece hazırlandık.

Bakalım bunların etkisini görebilecek miyiz?

Hepsi; II. Aşama’da Tuvalet Alışkanlığı Sürecinin Başlamasında:)

Haydi, Klozete Rasgele 😉

image

Farkındalık, paylaştıkça artar ;
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Pin on PinterestShare on TumblrEmail this to someone

About Author